Những vấn đề về đất đai luôn là sự quan tâm của rất nhiều người. Đã có khi nào các bạn thắc mắc là các công trình cộng đồng như trường học, nhà tình thương, trạm y tế…được xây dựng trên nguồn đất nào chưa? Đó chính là quỹ đất công ích.

Vậy đất công ích là gì ? và sử dụng đất công ích như thế nào thì các bạn hãy cùng kenhbatdongsan tìm hiểu qua bài viết sau:

Đất công ích là gì?

Đất công ích thuộc quỹ đất nông nghiệp, được lấy từ đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng cây lâu năm hoặc đất trồng cây hằng năm và dùng để phục vụ cho các mục đích công ích của địa phương.

Đất công ích còn có tên gọi khác là đất 5%, sở dĩ có tên gọi này là vì các hợp tác xã hoặc các hộ gia đình đã trích 5% quỹ đất để phát triển kinh tế xã hội, phục vụ lợi ích chung của cộng đồng.

Đất công ích là gì?

Hình minh họa: Đất công ích là gì?

Đất công ích được sử dụng vào những mục đích gì?

Đất công ích được sử dụng vào các mục đích cộng đồng và đây là các trường hợp cần sử dụng đất công ích:

Xây dựng các công trình công cộng của xã, phường, thị trấn

Đất công ích sẽ được dùng để xây các công trình phục vụ đời sống văn hóa, tinh thần, sức khỏe, giáo dục như nhà văn hóa, trung tâm thể dục thể thao, trường học, trạm y tế, khu vui chơi giải trí công cộng, khu chợ và các công trình khác theo quy định của ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Bồi thường cho người bị thu hồi đất

Khi người dân có đất bị thu hồi để xây các công trình công cộng (nhà văn hóa, đường, trạm xá…) thì nhà nước tiến hành bồi thường cho người dân theo mức bồi thường phù hợp nhất dựa vào các quy định đã ban hành trong chính sách bồi thường đất

Công trình công cộng của xã, phường, thị trấn

Hình minh họa: Công trình công cộng của xã, phường, thị trấn

Sử dụng để xây nhà tình thương

Việt Nam vẫn đang thuộc top các nước có thu nhập trung bình nên đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt những người có thu nhập thấp, người có hoàn cảnh éo le cần sự giúp đỡ.

Nhận thức tầm quan trọng của việc ổn định nơi sinh sống nên nhiều năm qua, hằng năm nhà nước cùng các mạnh thường quân đã tiến hành xây rất nhiều nhà tình thương cho những hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện nhận trợ cấp trên quỹ đất công ích của địa phương. Chỉ khi có một mái nhà thì người dân mới an tâm để có thể lao động, sản xuất phát triển kinh tế thoát nghèo.

Xây dựng nhà tình thương

Hình minh họa: Xây dựng nhà tình thương

Ngoài ra với quỹ đất chưa được sử dụng,đất công ích còn được cho thuê, chi tiết chúng ta sẽ tìm hiểu ở phần tiếp theo của bài viết.

Các quy định sử dụng đất công ích

Để sử dụng đất công ích đúng mục đích, hiệu quả và không vi phạm phạm pháp luật thì người dân cần nắm được các quy định sau:

Quy định về quỹ đất công ích

Theo Điều 72 Luật Đất đai năm 2013, mỗi địa phương được thành lập quỹ đất nông nghiệp phục vụ vào mục đích công ích  của địa phương không được quá 5% tổng diện tích đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng hàng năm, đất trồng cây lâu năm.

Với những địa phương sử dụng vượt quá 5% quỹ đất cho mục đích công ích thì diện tích nằm ngoài 5% đó sẽ được sử dụng để bồi thường cho những hộ gia đình có đất bị thu hồi để phục vụ việc xây dựng các công trình công cộng của địa phương hoặc giao cho những cá nhân, hộ gia đình không có đất nhưng lại có nhu cầu sử dụng để canh tác, sản xuất nông nghiệp. 

Quy định về xử phạt khi sử dụng sai mục đích đất công ích

Theo quy định của pháp luật, đất công ích thuộc thẩm quyền quản lý của ủy ban nhân dân xã, việc cho thuê và sử dụng chỉ được trong phạm vi mục đích công. Vì vậy, người dân khi thuê đất chỉ được nuôi trồng thủy sản, trồng cây nông nghiệp và không được phép xây dựng nhà ở.

Nếu người dân vẫn xây dựng nhà ở trái phép thì có thể bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng và phải phục hồi đất về nguyên trạng ban đầu theo quy định của pháp luật. Trường hợp chống đối thì người vi phạm sẽ bị cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm đó và phải chịu toàn bộ chi phí tháo dỡ.

Ngoài ra, người dân tự ý chuyển nhượng đất công ích cũng có thể bị truy tố trách nhiệm hình sự với tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Quy định về việc cấp sổ đỏ

Theo Khoản 2 Điều 19 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, đất công ích không được cấp sổ đỏ. Điều đó đồng nghĩa với việc các loại giấy tờ như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và các tài sản khác có liên quan đến đất sẽ không được cấp cho người đang quản lý, sử dụng đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.

Mặt khác nếu diện tích đất đó không còn thuộc vào quỹ đất công ích và người sử dụng có thể chứng minh việc đã sử dụng ổn định, lâu dài, cũng như là không có sự tranh chấp nào xảy ra thì người dân có thể nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Quy định về việc cho thuê đất công ích

Đất công ích còn có thể cho thuê nên quy định về việc cho thuê đất công ích cũng nên được tìm hiểu

Cơ quan nào có thẩm quyền cho thuê đất công ích?

Căn cứ vào khoản 3 Điều 59 và khoản 4 Điều 132 luật đất đai 2013 đã quy định là:

Ủy ban nhân dân cấp xã cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn”.

” Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất quản lý, sử dụng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.”

Như vậy, người dân ở các địa phương có nhu cầu sử dụng đất công ích thì cần liên hệ với ủy ban nhân dân xã ở địa phương đó để được hướng dẫn.

 Điều kiện cho thuê đất công ích

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 132 Luật Đất đai 2013, đối với diện tích đất mà chưa được sử dụng vào các mục đích đã được nêu. Nếu các cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu sử dụng sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản thì Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ tiến hành cho người dân đấu giá cho thuê.

Quy trình , thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất công ích

Quy trình, thủ tục đấu giá đất công ích của ủy ban nhân dân xã được thực hiện theo các bước như sau:

Căn cứ tình hình thực tế tiến hành lập phương án để đấu giá quyền sử dụng đất

Cá nhân, hộ gia đình chuẩn bị hồ sơ cần thiết đấu giá quyền sử dụng đất. Trong đó hồ sơ bao gồm: đơn xin thuê đất, chứng minh nhân dân hoặc hộ khẩu thường trú (bản sao công chứng), kế hoạch hoặc dự án sử dụng đất (nếu có)

Đưa ra quyết định đấu giá quyền sử dụng đất

Xác định, phê duyệt đưa ra giá khởi điểm của khu đất đấu giá

Lựa chọn và ký hợp đồng thuê với đơn vị  đã tham gia đấu giá và dành được quyền sử dụng đất

Phê duyệt kết quả đã được đấu giá quyền sử dụng đất

Nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi có kết quả trúng đấu giá     

Sau khi đã hoàn thành thủ tục nộp tiền thuê đất thì người trúng đấu giá sẽ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và bàn giao đất thực địa

Mọi thắc mắc cá nhân, hộ gia đình có thể đến ủy ban nhân dân xã nơi có đất để được giải đáp cụ thể hơn.

Thời hạn cho thuê

Khi đấu giá thuê đất thành công, thời gian sử đất công ích được quy định là không quá 5 năm đối với mỗi lần thuê. Nếu người dân tiếp tục có nhu cầu sử dụng đất tiếp thì có thể làm thủ tục để gia hạn thời gian.

Bên cạnh đó nhà nước cũng có thể tiến hành thu hồi đất trước thời hạn cho thuê nếu diện đó thuộc vào khu quy hoạch các dự án và cá nhân, hộ gia gia đình thuê đất sẽ được bồi thường theo quy định của pháp luật

Tiền từ việc cho thuê đất công ích được sử dụng như thế nào?

Nguồn tiền thu được từ việc cho cá nhân, hộ gia đình thuê đất thuộc quỹ đất công ích phải nộp vào ngân sách nhà nước do Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý và đối với số tiền thu được từ việc cho thuê đất này thì Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ chỉ được phép dùng và sử dụng cho các nhu cầu công ích của xã, phường, thị trấn theo quy định của pháp luật đã ban hành..

Cá nhân, tổ chức khi sử dụng sai mục đích nguồn tiền này có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về tội danh “tham ô, tham nhũng”

Thu hồi và bồi thường đất công ích

Cơ quan nào có thẩm quyền thu hồi đất công ích?

Ủy ban nhân dân xã là cơ quan trực tiếp phê duyệt quyết định cho thuê đất công ích nên việc thu hồi đất công ích cũng thuộc quản lý của ủy ban nhân dân xã.

Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất quản lý và sử dụng theo phương án, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Đất công ích khi bị thu hồi có được bồi thường không?

Đất công ích không được cấp sổ đỏ và người dân chỉ là thuê đất của nhà nước để nuôi trồng sản xuất nên khi có quyết định thu hồi đất thì người dân sẽ không được đền bù về đất. Nhưng theo quy định người quản lý, sử dụng sẽ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất và giá trị các tài sản đang hiện có trên đất

Đất công và đất công ích có giống nhau không?

Về khái niệm đất công thì hiện chưa có điều luật nào quy định. Nhưng có thể hiểu rằng, đất công vẫn là đất mà do nhà nước quản lý và không có cá nhân, hộ gia đình nào được quyền sử dụng mà chưa được sự cho phép của chính quyền có thẩm quyền.

Giống như đất công ích, đất công cũng được sử dụng cho các mục đích công cộng như: xây công viên, trường học, trạm xá…Nhưng đất công có phạm vi sử dụng rộng hơn, gồm các mục đích khác là: xây dựng các công trình của nhà nước, đất phục vụ an ninh, quốc phòng, nghĩa trang, các quỹ đất được nhà nước quản lý và đã đưa ra văn bản xác nhận

Kết luận

Hi vọng qua bài viết này, kenhbatdongsan đã giúp bạn hiểu rõ hơn về đất công ích là gì và nắm được các quy định liên quan để có thể sử dụng đất công ích một cách hiệu quả nhất.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}